112, 1733 of eigen huisarts: wie belt u wanneer?
Levensgevaar, dringend maar niet levensbedreigend, of iets dat kan wachten: elke situatie heeft een eigen nummer. Hieronder de vier niveaus, van meest naar minst dringend. Twijfelt u tussen twee niveaus? Kies dan het hogere.
1. Bel 112: levensgevaar
- pijn op de borst die langer dan 15 minuten duurt, of met zweten, kortademigheid, misselijkheid of uitstraling naar arm, kaak of rug (niet eerst een maagzuurremmer proberen);
- plotse scheve mond, spraakproblemen, krachtverlies, dubbelzien, of de hevigste hoofdpijn ooit;
- ernstige ademnood: niet in zinnen kunnen spreken, blauwe lippen, kreunen of intrekkingen bij een kind;
- bewustzijnsdaling: niet wekbaar, suf of verward;
- stuipen: Bel 112 bij een eerste koortsstuip ooit, een stuip die langer dan 5 minuten duurt, of als uw kind niet goed bijkomt. Een kind met gekende korte koortsstuipen dat snel volledig herstelt: bel 1733. Een stuip zonder koorts: bel 112.
- niet-wegdrukbare vlekjes bij een ziek kind of bij koorts; koorts met een stijve nek (of nekpijn bij voorover buigen);
- ernstige allergische reactie: zwelling van keel of tong, benauwdheid, of reactie op 2 of meer plaatsen (huid samen met ademhaling, bloeddruk of darmen). Adrenalinepen in de dij als u die hebt, dan 112;
- zware bloeding, bloed braken, open breuk, hoofdletsel met bewustzijnsverlies, herhaald braken of toenemende sufheid;
- verwardheid of sufheid met hoge temperatuur na hitte of inspanning (hitteberoerte);
- iemand die aan zelfdoding denkt en een concreet plan of de middelen bij de hand heeft.
2. Naar de spoeddienst (dezelfde dag)
- een baby jonger dan 3 maanden met koorts vanaf 38,0 °C (rectaal), ook als de baby er goed uitziet. Niet eerst 1733;
- een zuigeling die minder dan de helft drinkt, veel minder natte luiers heeft of tekenen van uitdroging toont;
- een wonde die gehecht moet worden: diep, gapend of in het gezicht;
- een vermoedelijke breuk met misvorming.
Zelf rijden kan als de patiënt stabiel is. Anders: 112.
3. Bel 1733: dringend, maar geen levensgevaar
Uw eigen huisarts is gesloten en het kan niet wachten tot de volgende werkdag. Bijvoorbeeld: koorts bij een kind ouder dan 3 maanden dat slecht drinkt of zich ziek voelt, oorpijn die niet beter wordt met pijnstilling, braken en diarree waarbij u weinig binnenhoudt, pijn bij het plassen met koorts, een snel uitbreidende rode huid.
4. Eigen huisarts: tijdens de kantooruren
Stabiele klachten die enkele uren tot een dag kunnen wachten, herhaalvoorschriften, attesten, opvolging van chronische ziekten, vaccinaties en preventie.
112: wanneer minuten tellen
112 is het Europese noodnummer voor een ambulance of de brandweer. Voor de politie belt u 101. Bij 112 stuurt de operator de nodige hulp en geeft u instructies tot die er is, bijvoorbeeld hoe u moet reanimeren. Blijf aan de lijn tot de operator zegt dat u mag inhaken.
1733: de huisarts van wacht
1733 is het nummer voor de huisarts van wacht 's avonds, 's nachts, in het weekend en op feestdagen. Wanneer de wachtdienst op weekdagen 's avonds begint, verschilt per regio. In een groot deel van de gemeenten neemt een opgeleide operator van een 112-centrale op. In andere gemeenten komt u rechtstreeks bij de wachtdienst of de huisarts van wacht terecht.
U krijgt telefonisch advies, een afspraak op de wachtpost, een huisbezoek als u zich niet kunt verplaatsen, of een doorverwijzing naar de spoeddienst. Ga niet zomaar zonder bellen naar een wachtpost, tenzij uw lokale wachtpost dat toelaat. Hoe het gesprek verloopt, leest u in het 1733-stappenplan.
Op drukke momenten kan het even duren voor u iemand aan de lijn krijgt. Verslechtert de toestand terwijl u wacht, of ziet u een alarmteken: haak in en bel 112.
Eigen huisarts: voor alles wat kan wachten
Tijdens de kantooruren belt u uw eigen huisarts. Die kent uw dossier en volgt u verder op. De wachtdienst is niet bedoeld voor planbare zorg. Zo blijft hij vrij voor wie hem echt nodig heeft.
Wat als ik twijfel?
- Twijfelt u of het levensgevaarlijk is? Bel 112.
- Twijfelt u alleen of het kan wachten tot morgen? Bel 1733 als uw huisarts gesloten is.
Andere nuttige nummers
- Antigifcentrum: 070 245 245, dag en nacht, gratis.
- Apotheek van wacht: 0903 99 000 (betalend) of gratis via apotheek.be. Zie ook onze pagina apotheek van wacht.
- Tandarts van wacht in Vlaanderen: 0903 39 969, op zaterdag, zondag, feestdagen en brugdagen van 9 tot 18 u; 's nachts is er geen tandarts van wacht. Bij een ernstige zwelling, koorts of slikproblemen belt u 1733 of gaat u naar de spoeddienst.
- Zelfmoordlijn: 1813, dag en nacht, gratis en anoniem (ook via zelfmoord1813.be). Tele-Onthaal: 106. Awel voor kinderen en jongeren: 102. Geweld: 1712. Bij acuut gevaar: 112.
Praktische tips
- Sla 112 en 1733 op in uw gsm.
- Hou een foto van uw medicatielijst en allergieën bij de hand.
- Hebt u kinderen? Hou een thermometer en paracetamol in huis. Dosering voor kinderen: 15 mg per kg lichaamsgewicht per keer, minstens 4 tot 6 uur tussen 2 doses, maximaal 4 keer per 24 uur.
- Bereid een oproep naar 1733 voor met onze 1733-tool.
Veelgestelde vragen
Ik twijfel tussen 112 en 1733. Wat doe ik?+
Mijn baby van 6 weken heeft 38,2 °C. Moet ik 1733 bellen?+
Kost bellen naar 1733 iets?+
Werkt 1733 in heel België?+
Wie bel ik voor de apotheek of tandarts van wacht?+
Bronnen
- 1733.be
- VRT NWS (30/05/2024): bellen naar 1733 aan het gewone zonale tarief
- Zelfmoordlijn 1813
- Tandarts.be: wachtdienst
- Antigifcentrum
Over de redactie: Dr. Karel Anseeuw is huisarts in Sint-Truiden en in Genk (Medpoint Sledderlo). Deze site is onafhankelijk en niet-commercieel; ze verwijst naar de officiële diensten en vervangt geen consultatie.
Dit artikel vervangt geen individueel medisch advies. Bij twijfel: bel 1733 of uw huisarts; bij alarmtekens 112. Laatste herziening: 21 oktober 2026.