Verkoudheid bij een kind: thuis verzorgen of hulp vragen?
Een verkoudheid is bij kinderen heel gewoon en gaat vanzelf over. Hier leest u hoe u uw kind thuis verzorgt en aan welke tekens u ziet dat er meer aan de hand is.
Uw kind heeft blauwe of grauwe lippen, kreunt bij het ademen, heeft duidelijke intrekkingen tussen de ribben of neusvleugelen, of kan door ademnood niet meer praten of drinken. Ook als uw kind suf of moeilijk wakker te krijgen is, en bij vlekjes die niet wegdrukken onder een glas.
Bel 112 bij een eerste koortsstuip ooit, een stuip die langer dan 5 minuten duurt, of als uw kind niet goed bijkomt. Een kind met gekende korte koortsstuipen dat snel volledig herstelt: bel 1733. Een stuip zonder koorts: bel 112.
- Een baby jonger dan 3 maanden met koorts van 38,0 °C of meer (rectaal), ook als hij er goed uitziet.
- Een zuigeling die minder dan de helft drinkt en duidelijk minder natte luiers heeft.
- Een rood, gezwollen ooglid of een rode zwelling rond het oog, samen met koorts.
Zelf rijden mag als uw kind stabiel is; anders belt u 112.
Geen 112- of spoedteken, maar het kan niet wachten tot morgen. Bijvoorbeeld: uw kind ademt sneller dan normaal, drinkt slecht, heeft hevige oorpijn die niet beter wordt met paracetamol (zie oorpijn bij een kind 's nachts), de koorts duurt langer dan 3 dagen, of uw kind wordt na enkele betere dagen opnieuw zieker met koorts.
Een verstopte of lopende neus, wat hoest en eventueel lichte koorts, bij een kind dat drinkt, plast en tussendoor speelt. Ook een verkoudheid die langer dan 10 dagen niet beter wordt, of een hoest die langer dan 3 weken blijft.
Hoe verloopt een verkoudheid?
Een verkoudheid is een virale infectie van neus en keel. Jonge kinderen zijn er vaak mee besmet, zeker in de opvang of op school en in de herfst en winter. Dat is normaal: hun afweer leert zo bij.
Typisch zijn een lopende of verstopte neus, niezen, keelpijn, wat hoest en soms koorts in de eerste dagen. De eerste dagen zijn meestal het lastigst. Daarna gaat het geleidelijk beter. Vaak is uw kind na ongeveer een week tot tien dagen grotendeels hersteld. Een hoest kan nog enkele weken nablijven. Groen of geel snot betekent niet dat er een bacterie bij is gekomen.
Wat kunt u thuis doen?
- Neus spoelen met fysiologisch serum, enkele keren per dag. Bij baby's vooral vlak voor het drinken en het slapen.
- Voldoende drinken. Kleine beetjes vaker gaan beter dan grote hoeveelheden. Borstvoeding gaat gewoon door.
- Rust, maar uw kind hoeft niet in bed te blijven als het wil spelen.
- Veilig slapen: een baby jonger dan 1 jaar slaapt plat op de rug in het eigen bedje. Verhoog het hoofdeinde niet en leg geen kussens in het bed.
- Geen rook in huis of in de auto. Verlucht de kamer regelmatig.
- Was vaak de handen, en leer oudere kinderen in een zakdoek of de elleboog te hoesten.
Geneesmiddelen: wat wel en wat niet?
- Paracetamol kan als uw kind zich slecht voelt door koorts of pijn: 15 mg per kg per keer, minstens 4 à 6 uur ertussen, hoogstens 4 keer per 24 uur. Een koortswerend middel is niet verplicht; het doel is comfort.
- Ibuprofen pas vanaf 3 maanden en meer dan 5 kg, 5 à 10 mg per kg per keer, 3 keer per dag, maximaal 30 mg per kg per dag. Niet bij waterpokken of uitdroging. Paracetamol blijft de eerste keus. Paracetamol en ibuprofen niet standaard afwisselen of combineren; enkel als de arts of apotheker het zo adviseert.
- Honing: vanaf 1 jaar kan een lepeltje honing voor het slapengaan de nachtelijke hoest wat verlichten. Nooit bij baby's jonger dan 1 jaar.
- Hoestsiropen hebben bij kinderen weinig of geen bewezen nut. Geef ze niet zonder advies van een arts of apotheker, zeker niet aan jonge kinderen.
- Ontzwellende neussprays (zoals xylometazoline of oxymetazoline) niet bij jonge kinderen zonder advies van een arts of apotheker, en nooit langer dan enkele dagen.
- Antibiotica helpen niet tegen een verkoudheid, want die wordt door een virus veroorzaakt. Alleen een arts beslist of er een bacteriële infectie is waarvoor ze nodig zijn.
Wanneer is het meer dan een verkoudheid?
Soms komt er na een verkoudheid iets bij. Let op deze tekens:
- Oorontsteking: oorpijn, huilen bij het liggen, soms koorts of vocht uit het oor. Lees oorpijn bij een kind 's nachts.
- Bronchiolitis bij baby's: sneller en moeilijker ademen en slechter drinken na enkele dagen verkoudheid. Lees RSV-bronchiolitis bij uw baby.
- Longontsteking: uw kind wordt zieker, met hoge koorts en sneller ademen.
- Pseudokroep: blaffende hoest en een gierend geluid bij het inademen. Lees hoest bij een kind.
- Ontsteking rond het oog: een rood, gezwollen ooglid met koorts. Dat is een reden voor de spoeddienst.
Opvang en school
Een kind met een gewone verkoudheid zonder koorts kan meestal naar de opvang of naar school. Volgens Kind en Gezin is een kind met koorts (38 °C of meer) niet toegelaten in de kinderopvang. Het kan terug als het minstens 24 uur geen koorts meer heeft en geen andere ziektetekens meer toont. Voor school volgt u de afspraken van de school en het CLB. Een kind met koorts blijft thuis.
Veelgestelde vragen
Helpen antibiotica bij een verkoudheid?
Betekent groen snot dat mijn kind antibiotica nodig heeft?
Mag mijn kind met een verkoudheid naar school of opvang?
Wanneer moet een verkouden baby naar de spoeddienst?
Hoe lang duurt een verkoudheid?
Bronnen
- Kind en Gezin – Koorts en ziekte in de kinderopvang
- Gezondheid en Wetenschap – Koorts bij een kind
- Cochrane België – Honing voor acute hoest bij kinderen (samenvatting van de Cochrane-review 2018)
- BCFI – Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium
Verwante artikels: Koorts bij een kind 's nachts · Koorts bij een baby jonger dan 3 maanden
Dit artikel vervangt geen individueel medisch advies. Bij twijfel: bel 1733 of uw huisarts; bij alarmtekens 112. Laatste herziening: 21 oktober 2026.