Letsel door vuurwerk: eerste hulp en wanneer 112 of 1733?

21 oktober 2026 · 6 min lezen · Redactie: Dr. Karel Anseeuw, huisarts

Rond oudejaarsavond en bij feesten gebeuren er ongevallen met vuurwerk. De meest getroffen plaatsen zijn de handen, het gezicht en de ogen. Goede eerste hulp in de eerste minuten maakt een groot verschil. Hieronder leest u per letsel wat u doet en waar u naartoe gaat.

Inhoud

Brandwonde

1. Breng het slachtoffer weg van het vuurwerk. Brandende kleding: laat de persoon niet lopen, maar op de grond rollen of doof de vlammen met een deken.
2. Koel de brandwonde zo snel mogelijk, 15 à 20 minuten met lauw stromend water. Geen ijs.
3. Haal ringen, horloges en losse kleding weg voor de zwelling begint. Kleding die aan de huid vastkleeft laat u zitten.
4. Dek de wonde los af met een schoon, niet-pluizend kompres of propere plasticfolie. Prik blaren niet door en smeer niets op de wonde.
5. Bij een grote brandwonde: let op afkoeling, vooral bij kinderen. Houd de rest van het lichaam warm.

Een kleine, oppervlakkige brandwonde kan uw huisarts opvolgen. Een brandwonde ontwikkelt zich nog 2 à 3 dagen; laat ze daarom opnieuw bekijken.

Oogletsel

Vuurwerkpoeder of een chemisch product in het oog

• Spoel meteen en lang, minstens 10 minuten, met veel lauw stromend water. Houd het oog daarbij goed open.
• Neem contactlenzen uit als dat makkelijk gaat.
• Ga daarna naar de spoed.

Een fragment in het oog of een open oogletsel

• Niet spoelen, niet wrijven, niet drukken en geen voorwerp verwijderen.
• Scherm het oog af zonder druk, bijvoorbeeld met de bodem van een plastic bekertje dat u met kleefband rond het oog vastmaakt.
• Laat de persoon zo weinig mogelijk met de ogen bewegen en niets eten of drinken.
• Bel 112 of ga meteen naar de spoed.

Minder zien, dubbelzien of een misvormde pupil na een ongeval zijn altijd alarmtekens.

Hand- en vingerletsel

• Druk stevig op een bloedende wonde met een schone doek of kompres. Houd de hand omhoog.
• Bij een afgerukt vinger- of handdeel: Wikkel het in een droog, proper kompres, steek het in een afgesloten plastic zakje en leg dat zakje in een ander zakje met water en ijs. Niet rechtstreeks op ijs. Bel 112. Geef het mee met het slachtoffer.
• Ook een hand die er na een knal "alleen maar" gezwollen of geschaafd uitziet, kan diepe schade hebben. Laat ze dezelfde dag nakijken.

Een knal in het oor

Na een harde knal hebt u vaak een dof gevoel of oorsuizen. Dat verbetert meestal binnen enkele uren. Blijft het suizen of het slechter horen, of hebt u pijn met bloed of vocht uit het oor, laat het dan nakijken. Steek niets in het oor.

Wat zijn de regels in België?

• In België gelden voor de verkoop van vuurwerk leeftijdsgrenzen: categorie F1 vanaf 12 jaar, F2 vanaf 16 jaar. F3 wordt niet aan particulieren verkocht.
• Of u vuurwerk mag afsteken, regelt uw gemeente via het politiereglement. In Brussel en in veel Vlaamse gemeenten is het verboden of alleen toegelaten met toestemming of op bepaalde momenten. Kijk het reglement van uw gemeente na.

Veilig afsteken: koop alleen vuurwerk met CE-markering in een erkende winkel, lees de gebruiksaanwijzing, draag een veiligheidsbril, houd de afstand op de verpakking aan, steek nooit iets af vanuit de hand en ga nooit terug naar een weigeraar. Laat kinderen niet zonder toezicht met vuurwerk spelen. Heeft een kind vuurwerk in de mond gestoken of ingeslikt, bel dan het Antigifcentrum op 070 245 245.

Veelgestelde vragen

Hoe lang moet ik een brandwonde koelen?

Begin zo snel mogelijk en koel 15 à 20 minuten met lauw stromend water. Gebruik geen ijs. Let bij grote brandwonden en bij kinderen op afkoeling.

Moet ik altijd spoelen bij een oogletsel?

Nee. Bij poeder of een chemisch product spoelt u minstens 10 minuten. Bij een vermoeden van een fragment in het oog of een open letsel spoelt u niet, wrijft en drukt u niet, schermt u het oog af en belt u 112 of gaat u naar de spoed.

Hoe bewaar ik een afgerukt vingerdeel?

Wikkel het in een droog, proper kompres, steek het in een afgesloten plastic zakje en leg dat zakje in een ander zakje met water en ijs. Niet rechtstreeks op ijs. Bel 112.

Is een brandwonde aan de hand dringend?

Een brandwonde met blaren of diepe huid op de hand, het gezicht, de geslachtsdelen of over een gewricht laat u dezelfde dag op de spoed bekijken. Alleen een kleine rode plek zonder blaren kan thuis verzorgd worden.

Mag ik vuurwerk afsteken op oudejaarsavond?

Dat hangt af van uw gemeente. Kijk het politiereglement van uw gemeente na. Kopen mag vanaf 12 jaar (F1) of 16 jaar (F2); F3 wordt niet aan particulieren verkocht.

Bronnen

• Gezondheid en Wetenschap: brandwonden: koelen en wanneer naar het ziekenhuis.
• Gezondheid en Wetenschap: oogletsels: spoelen bij chemisch letsel, afdekken bij verwonding.
• VRT NWS: wat zegt de wet over vuurwerk?: verkoop, leeftijden en gemeentelijke regels in België.
• Antigifcentrum: 24/7 op 070 245 245.

Lees ook: Brandwonde: eerste hulp · Snijwonde: moet ze gehecht worden? · Huisarts tijdens Kerst en Nieuwjaar