Brandwonde met blaren: eerste hulp en wanneer 112 bellen

Een brandwonde met blaren is een tweedegraadsbrandwonde. Ze doet veel pijn en kan ernstig zijn als ze groot is of op een gevoelige plaats zit. De eerste minuten zijn belangrijk: goed koelen beperkt de schade.

Stap 1: koelen, 20 minuten

1. Stop de oorzaak. Brandende kleding: laat de persoon liggen en over de grond rollen, of doof met een deken. Bij elektriciteit: schakel eerst de stroom uit.
2. Koel de brandwonde 20 minuten met lauw stromend water (kraantjeswater). Begin zo snel mogelijk.
3. Gebruik geen ijs en geen ijskoud water. Dat beschadigt de huid extra.
4. Haal tijdens het koelen ringen, horloge en kleding weg, behalve wat aan de huid vastkleeft.
5. Koel enkel de brandwonde en houd de rest van het lichaam warm met een deken, zeker bij een kind of bij een grote brandwonde.

Bij een brandwonde door een chemisch product: spoel ruim met water en bel 112. Daarna kunt u het Antigifcentrum bellen: 070 245 245.

Stap 2: afdekken

Dek de brandwonde na het koelen af met een steriel kompres, een propere doek of plastic huishoudfolie. Leg de folie er losjes op en draai ze niet strak rond een arm of been. Folie kleeft niet aan de wonde en de arts kan er doorheen kijken.

Wat u beter niet doet

• Blaren niet openprikken en losse velletjes niet wegtrekken.
• Geen boter, olie, tandpasta, eiwit, bloem of zalf op een verse brandwonde.
• Geen ijs.
• Vastgeplakte kleding niet lostrekken.
• Geen sterke pijnstillers of andere voorschriftmedicatie op eigen houtje geven.

Hoe ernstig is de brandwonde?

• Eerste graad: rood en pijnlijk, geen blaren, zoals bij zonnebrand. Geneest meestal vanzelf.
• Tweede graad: blaren, vochtig, zeer pijnlijk. Een oppervlakkige tweedegraadsbrandwonde geneest meestal binnen twee à drie weken.
• Derde graad (diep): wit, grauw, leerachtig of zwart, vaak weinig pijn omdat de zenuwen beschadigd zijn. Altijd naar het ziekenhuis.

Om de grootte te schatten: een handpalm is ongeveer 1 % van het lichaamsoppervlak. Brandwonden groter dan 10 % van het lichaam zijn altijd ernstig. Bij ernstige brandwonden verwijst de spoeddienst zo nodig door naar een brandwondencentrum.

Een kleine brandwonde thuis verzorgen

Een kleine brandwonde met blaren, kleiner dan een muntstuk van 2 euro en niet op een gevoelige plaats, kunt u bij een volwassene meestal zelf verzorgen:

• Laat de blaar dicht. Ze beschermt de wonde.
• Dek af met een niet-klevend kompres en vervang het als het nat of vuil wordt. Vraag de apotheker welk verband geschikt is.
• Gaat de blaar vanzelf open: spoel met lauw water en dek opnieuw af.
• Pijn: paracetamol (volwassene 1 g per dosis, maximaal 3 à 4 g per dag; kind 15 mg per kg per dosis, maximaal 4 keer per 24 uur). Ibuprofen kan ook (volwassene 400 mg per dosis, maximaal 1.200 mg per dag zonder voorschrift).

Bel 1733 of uw huisarts bij koorts, toenemende roodheid of pijn, pus of een vieze geur.

Tetanus

Een brandwonde geldt als risicowonde voor tetanus.

Controleer uw tetanusvaccinatie. Een booster is nodig als de laatste prik langer dan 10 jaar geleden is, of langer dan 5 jaar bij een vuile wonde. Bent u nooit of onvolledig gevaccineerd, of weet u het niet, laat dan een arts beslissen: soms zijn naast het vaccin ook tetanusantistoffen nodig.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Rode Kruis-Vlaanderen, affiche Eerste hulp bij brandwonden (2026). rodekruis.be
• Gezondheid en Wetenschap, Eerste hulp bij brandwonden. gezondheidenwetenschap.be
• Gezondheid en Wetenschap, Brandwonden. gezondheidenwetenschap.be
• Gezondheid en Wetenschap, Tetanus. gezondheidenwetenschap.be
• Antigifcentrum, 070 245 245 (24/7, gratis). antigifcentrum.be

Dit artikel vervangt geen individueel medisch advies. Bij twijfel: bel 1733 of uw huisarts; bij alarmtekens 112. Laatste herziening: 21 oktober 2026.

Gerelateerde artikelen