Buikgriep bij volwassenen: drinken, ORS en wanneer hulp vragen
Buikgriep is vervelend, maar gaat meestal binnen enkele dagen vanzelf over. Het grootste gevaar is uitdroging. Hier leest u hoe u dat herkent en voorkomt, en wanneer u hulp vraagt.
Bel 112 bij:
- bloed braken (vers rood of donker als koffiedik);
- zwarte, teerachtige stoelgang samen met duizeligheid of flauwvallen;
- sufheid, verwardheid of moeilijk wekbaar zijn;
- tekenen van shock: grauw en klam zien, zeer snelle zwakke pols, flauwvallen.
Naar de spoeddienst (zelfde dag):
- zwarte, teerachtige stoelgang zonder duizeligheid;
- hevige buikpijn die blijft duren of toeneemt, of een harde, zeer pijnlijke buik.
Bel 1733 (huisarts van wacht) als uw huisarts gesloten is en het niet kan wachten:
- tekenen van ernstige uitdroging: meer dan 12 uur niet geplast, duizelig of zwart voor de ogen bij rechtstaan, uitgesproken zwakte;
- meer dan 6 uur alles uitbraken, ook kleine slokjes;
- bloed of slijm bij de diarree, zeker met koorts;
- u hoort bij een risicogroep en houdt niets binnen: oudere of kwetsbare persoon, zwanger, verminderde afweer (chemotherapie, afweeronderdrukkende medicatie), nierziekte, diabetes met insuline;
- u neemt een SGLT2-remmer tegen diabetes of hartfalen (de stofnaam eindigt op -gliflozine) en u braakt, bent erg moe of kortademig, ook als uw suiker normaal is.
Eigen huisarts tijdens de kantooruren:
- diarree die na 48 uur niet beter wordt (bij ouderen of risicogroepen sneller);
- diarree die langer dan een week duurt;
- diarree na een reis buiten Europa of na een antibioticakuur;
- vragen over uw vaste medicatie tijdens de ziekte.
Wat is buikgriep?
Buikgriep (acute gastro-enteritis) is een ontsteking van maag en darmen. Meestal zit er een virus achter, zoals het norovirus. Soms is het een bacterie uit bedorven voedsel of water. Met de echte griep (influenza) heeft het niets te maken.
De klachten beginnen vaak plots: misselijkheid, braken, buikkrampen en waterige diarree, soms met lichte koorts. Het braken stopt meestal na een dag. De diarree duurt gewoonlijk twee tot drie dagen. Antibiotica zijn bijna nooit nodig.
Uitdroging herkennen
Bij braken en diarree verliest u water en zouten. Let op deze tekens:
- Lichte uitdroging: dorst, droge mond, minder en donkerder plassen. Dit kunt u meestal thuis oplossen.
- Ernstige uitdroging: meer dan 12 uur niet plassen, duizelig of zwart voor de ogen bij rechtstaan, snelle hartslag, ingevallen ogen, erg zwak. Bel dan 1733 (buiten de kantooruren) of uw huisarts.
- Suf of verward: bel 112.
Ouderen voelen minder dorst. Let bij hen vooral op het plassen en op duizeligheid.
Drinken: zo gebruikt u ORS
ORS (orale rehydratieoplossing) is een poeder met zouten en suiker dat u in water oplost. U koopt het zonder voorschrift bij de apotheek. Het vult water én zouten beter aan dan gewoon water.
- Los het zakje op in de hoeveelheid water die op de verpakking staat. Voeg geen suiker of zout toe.
- Drink vaak, in kleine slokjes. Grote glazen ineens lokken opnieuw braken uit.
- Hebt u gebraakt? Wacht 10 tot 15 minuten en begin opnieuw met kleine slokjes.
- Drink extra na elke waterdunne stoelgang of braakbeurt.
Bij lichte klachten volstaan ook water, thee, bouillon of een sportdrank. ORS is de beste keuze als u veel verliest of al tekenen van uitdroging hebt. Vermijd veel vruchtensap en frisdrank: de suikers kunnen de diarree verergeren.
Zoekt u 's avonds of in het weekend een apotheek? Bel 0903 99 000 (betalend) of kijk op apotheek.be of op onze apotheekpagina.
Eten en medicatie
Eet weer zodra u zin hebt, licht en in kleine porties. Een streng dieet is niet nodig.
- Paracetamol tegen koorts of pijn: 1 g per keer, minstens 4 tot 6 uur ertussen, maximaal 3 à 4 g per dag (3 g bij ouderen, laag gewicht of leverziekte).
- Ibuprofen en andere ontstekingsremmers neemt u liever niet als u uitgedroogd bent: ze kunnen dan de nieren belasten. Bent u zwanger, neem dan paracetamol en geen ibuprofen, tenzij uw arts iets anders zegt.
- Loperamide (zonder voorschrift) mag een volwassene kort gebruiken bij lichte diarree. Niet bij koorts, bloed bij de stoelgang of diarree na een antibioticakuur.
- Geen antibiotica of middelen tegen braken op eigen houtje. Die gebruikt u alleen op advies van een arts.
Vaste medicatie: bij uitdroging moeten sommige middelen soms tijdelijk gestopt of aangepast worden, zoals plaspillen, bepaalde bloeddrukmiddelen, metformine en SGLT2-remmers. Stop niet zomaar zelf: vraag het uw huisarts of apotheker. Neemt u de anticonceptiepil en braakt u kort na het innemen, of hebt u hevige diarree? Lees dan de bijsluiter: de bescherming tegen zwangerschap kan verminderd zijn.
Besmetting voorkomen
- Was uw handen met water en zeep na elk toiletbezoek en voor het eten. Alcoholgel werkt minder goed tegen het norovirus.
- Poets toilet, kranen en deurklinken met verdund bleekwater volgens de verpakking.
- Was beddengoed en kleding met braaksel of stoelgang op een warm programma.
- Maak geen eten klaar voor anderen zolang u klachten hebt, en liefst tot 48 uur nadien. Werkt u in de voeding of de zorg, overleg dan met uw werkgever.
Wanneer opnieuw bellen?
Werd u al gezien, maar wordt het erger? Bel opnieuw als u minder gaat plassen, duizeliger wordt, niets meer binnenhoudt of nieuwe klachten krijgt zoals hoge koorts of bloed. Bij een 112-teken belt u altijd meteen 112.
Veelgestelde vragen
Hoe lang ben ik besmettelijk?
Vooral zolang u klachten hebt. Het virus kan daarna nog een tijd in de stoelgang zitten. Blijf dus ook na het herstel goed uw handen wassen.
Mag ik Imodium (loperamide) nemen?
Als volwassene kort, bij lichte diarree zonder koorts en zonder bloed. Het verhelpt de oorzaak niet. Niet gebruiken na een antibioticakuur of bij bloed in de stoelgang.
Is gewoon water genoeg?
Bij lichte klachten wel, samen met wat bouillon. Verliest u veel vocht of voelt u zich duizelig, dan is ORS beter omdat het ook de zouten aanvult.
Wanneer mag ik weer gaan werken?
Als de klachten over zijn en u zich goed voelt. Werkt u met voeding of in de zorg, wacht dan liefst tot 48 uur na de laatste klachten en volg de regels van uw werkgever.
Bronnen
- Gezondheid en Wetenschap — Buikgriep (acute maagdarmontsteking)
- BCFI — Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium
- Apotheek.be — apotheek van wacht
Lees ook
Over de redactie: Dr. Karel Anseeuw is huisarts in Sint-Truiden en in Genk (Medpoint Sledderlo). Deze site is onafhankelijk en niet-commercieel; ze verwijst naar de officiële diensten en vervangt geen consultatie.
Dit artikel vervangt geen individueel medisch advies. Bij twijfel: bel 1733 of uw huisarts; bij alarmtekens 112. Laatste herziening: 21 oktober 2026.