Uitslag door de eikenprocessierups: wat doen?

21 oktober 2026 · 4 min lezen · Redactie: Dr. Karel Anseeuw, huisarts

De rupsen van de eikenprocessievlinder hebben duizenden fijne brandharen. Die waaien gemakkelijk mee met de wind en blijven in kleding, gras en nesten hangen. Contact geeft meestal jeuk, roodheid en bultjes. Dat is vervelend maar zelden gevaarlijk. Hieronder leest u wat u zelf kunt doen en wanneer u hulp zoekt.

Inhoud

Welke klachten geven de brandharen?

De brandharen bevatten een stof die de huid prikkelt. Klachten kunnen meteen beginnen of pas na enkele uren:

• jeuk, roodheid, bultjes en soms blaasjes, vooral op blote huid zoals nek, armen en benen;
• rode, tranende en pijnlijke ogen;
• prikkeling van neus en keel, hoest.

U hoeft de rups zelf niet aan te raken. De haren waaien mee en blijven lang in nesten, kleding en gras zitten. Ook oude nesten kunnen nog brandharen bevatten. De meeste klachten verdwijnen vanzelf binnen enkele dagen tot twee weken.

Wat doet u bij huidklachten?

1. Spoel de huid grondig met veel stromend water. Wrijf niet.
2. Verwijder losse haren voorzichtig met kleefband. Niet krabben.
3. Trek besmette kleding uit en was ze zo warm als het etiket toelaat. Was ook uw haren.
4. Verkoelen (koud kompres, verkoelende lotion) kan de jeuk verzachten.
5. Een antihistaminicum tegen jeuk kan helpen. Vraag uw apotheker welk middel en welke vorm past bij de leeftijd.

Voor alleen huidklachten hoeft u het Antigifcentrum niet te bellen. Hebt u vragen, dan kunt u het wel altijd bereiken op 070 245 245.

Is de reactie heel uitgebreid of wordt ze duidelijk erger, raadpleeg dan uw huisarts. Die kan zo nodig een zalf of ander middel voorschrijven.

Wat doet u bij oogklachten?

• Spoel het oog meteen en lang met lauw stromend water.
• Wrijf niet in het oog. Neem contactlenzen uit als dat makkelijk gaat.
• Blijven pijn, roodheid, zwelling, tranen of lichtschuwheid na het spoelen? Laat het oog dan dezelfde dag nakijken, bij een oogarts of op de spoed.

Hoe voorkomt u contact?

• Blijf uit de buurt van nesten en rupsen. Raak ze niet aan en verwijder ze niet zelf.
• Draag bedekkende kleding als u in de buurt van eiken werkt of wandelt waar rupsen zitten.
• Laat kinderen en huisdieren niet spelen onder besmette eiken.
• Ziet u nesten op openbaar domein, meld het aan uw gemeente. Op eigen grond laat u ze verwijderen door een gespecialiseerde firma.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt de uitslag?

Meestal enkele dagen tot ongeveer twee weken. Wordt het niet beter of juist erger, raadpleeg dan uw huisarts.

Is het besmettelijk?

Nee. Wel kunnen brandharen in kleding, haar of op huisdieren anderen nog prikkelen. Was daarom kleding en haar.

Moet ik het Antigifcentrum bellen?

Voor alleen huidklachten is dat niet nodig. Bij aanhoudende of toenemende hoest kunt u het Antigifcentrum bellen, of 1733 als uw huisarts gesloten is. Bij een piepende ademhaling, moeite met slikken, zwelling van keel of tong of ernstige ademnood belt u meteen 112.

Kan ik er allergisch voor worden?

De meeste reacties zijn een rechtstreekse prikkeling van de huid, geen allergie. Sommige mensen reageren bij herhaald contact sterker. Bespreek het met uw huisarts als u telkens hevig reageert.

Mag ik een nest zelf verwijderen?

Nee. Zonder bescherming komen de brandharen vrij en loopt u meer risico. Meld nesten op openbaar domein aan de gemeente en laat nesten op eigen grond door een specialist verwijderen.

Bronnen

• Antigifcentrum: eikenprocessierups: klachten, eerste hulp voor huid en ogen, wanneer een arts of 112.
• Antigifcentrum: 24/7 bereikbaar op 070 245 245.

Lees ook: Wespen- en bijensteek · Voedselallergie en anafylaxie · Tekenbeet