Griep, corona of verkoudheid? Testen, zelfzorg en wanneer bellen
In het najaar en de winter circuleren griep, corona, RSV en verkoudheidsvirussen tegelijk. Aan de klachten alleen ziet u het verschil niet goed. Voor de meeste volwassenen is de aanpak toch dezelfde. Belangrijker is: hoe ziek bent u, en hoort u bij een risicogroep?

Bel 112 bij:
- ernstige kortademigheid: u kunt geen zinnen meer uitspreken, of u hebt blauwe lippen;
- een saturatie (zuurstofmeting) onder 92 % terwijl die normaal hoger is. Hebt u een chronische longziekte: een duidelijke daling onder uw gekende eigen waarde, samen met meer kortademigheid;
- sufheid, verwardheid of moeilijk wekbaar zijn;
- pijn op de borst die langer dan 15 minuten duurt, of met zweten, kortademigheid, misselijkheid of uitstraling naar arm, kaak of rug.
Bel 1733 (huisarts van wacht) als uw huisarts gesloten is en het niet kan wachten:
- toenemende kortademigheid zonder de 112-tekens hierboven;
- u wordt eerst beter en krijgt dan opnieuw hoge koorts of voelt u veel zieker;
- u bent zeer ziek en drinkt of plast nog maar weinig;
- u hoort bij een risicogroep en gaat snel achteruit.
Eigen huisarts tijdens de kantooruren:
- u hoort bij een risicogroep en hebt griep- of coronaklachten: bel liefst de eerste dag, zodat de arts kan beslissen over een behandeling;
- koorts die langer dan 3 dagen duurt;
- u bent na een week niet aan de beterhand;
- hoest die langer dan 3 weken aanhoudt.
Kinderen en baby's
Een baby jonger dan 3 maanden met koorts vanaf 38,0 °C (rectaal) gaat dezelfde dag naar de spoeddienst, ook als die er goed uitziet. Voor oudere kinderen: zie koorts bij een kind 's nachts.
Griep, corona, RSV of verkoudheid?
- Griep begint vaak plots: koorts, spierpijn, hoofdpijn, droge hoest en u voelt u echt ziek. Meestal duurt het 1 tot 2 weken; hoest en moeheid kunnen langer blijven.
- Corona kan op griep of op een verkoudheid lijken.
- RSV geeft bij de meeste volwassenen een verkoudheid, maar kan bij ouderen en mensen met hart- of longziekten zwaarder verlopen.
- Verkoudheid geeft vooral een loopneus, keelpijn en niezen, met weinig of geen koorts.
Moet u testen?
Een sneltest (zelftest) koopt u bij de apotheek. Een test geeft het virus een naam, maar verandert voor de meeste gezonde volwassenen niets aan de aanpak. Testen is vooral zinvol als:
- u bij een risicogroep hoort en uw huisarts wil weten of een behandeling zinvol is;
- u in contact komt met kwetsbare mensen, bijvoorbeeld op het werk of bij familie.
Een negatieve sneltest sluit een infectie niet uit, zeker niet in de eerste dagen. Een PCR-test gebeurt in een labo, op voorschrift van een arts. Bel niet 1733 alleen om een test te vragen.
Wat kunt u zelf doen?
- Rust, en drink voldoende: minstens 1,5 liter per dag, tenzij uw arts u minder laat drinken (bv. bij hartfalen of nierziekte).
- Paracetamol is de eerste keuze tegen koorts en pijn: 1 g per keer, minstens 4 tot 6 uur ertussen, maximaal 3 à 4 g per dag (3 g bij ouderen, laag gewicht of leverziekte).
- Ibuprofen kan ook: 400 mg per keer, maximaal 1.200 mg per dag zonder voorschrift. Niet bij een maagzweer, nierziekte, bloedverdunners of zwangerschap, tenzij uw arts het toelaat.
- Geef geen aspirine aan kinderen en jongeren onder 16 jaar.
- Een zoutoplossing in de neus kan een verstopte neus verlichten.
- Stoom inademen raden we af: het helpt niet aantoonbaar en u kunt zich verbranden.
Antibiotica werken niet tegen virussen. Alleen bij een bacteriële complicatie, zoals een longontsteking, kan de arts er een voorschrijven.
Risicogroepen en antivirale middelen
U hoort bij een risicogroep als u bijvoorbeeld 65 jaar of ouder bent, zwanger bent, of een chronische ziekte hebt van hart, longen, nieren of lever, diabetes of een verminderde afweer.
Voor sommige mensen in deze groepen kan de arts een antiviraal middel overwegen. Dat heeft alleen zin als het snel na het begin van de klachten start. Bel daarom tijdig uw eigen huisarts. Zo'n middel kan reageren met andere geneesmiddelen, onder meer sommige cholesterolverlagers en bloedverdunners. Neem dus geen overschot van iemand anders en laat de arts en apotheker uw medicatielijst nakijken.
Saturatie meten thuis
Hebt u een saturatiemeter? Meet in rust, met warme handen en zonder nagellak. Wacht tot het getal stabiel is. Een saturatie onder 92 % bij iemand die normaal hoger zit, is een reden om 112 te bellen. Mensen met een chronische longziekte hebben soms altijd een lagere waarde: voor hen telt vooral een duidelijke daling ten opzichte van hun eigen waarde, samen met meer kortademigheid. Voelt u zich benauwd, vertrouw dan op die klacht, ook als het toestel een goede waarde toont.
Anderen beschermen
- Blijf thuis zolang u koorts hebt of zich ziek voelt.
- Was vaak uw handen, hoest en nies in uw elleboog en verlucht uw woning.
- Draag een mondmasker als u toch in contact komt met kwetsbare mensen.
Vaccinatie
De griepprik wordt elk jaar aangeraden voor risicogroepen, hun huisgenoten en zorgverleners, best tussen half oktober en eind november. Vraag uw huisarts of apotheker welke vaccins voor u zinvol zijn, ook tegen corona.
Veelgestelde vragen
Mijn zelftest is negatief, maar ik ben ziek. Wat nu?
U kunt toch griep of corona hebben, zeker in het begin. Behandel de klachten, blijf thuis zolang u koorts hebt en let op de alarmtekens.
Heb ik antibiotica nodig?
Bijna nooit. Griep, corona en verkoudheid zijn virussen. De arts schrijft alleen antibiotica voor als er een bacteriële complicatie is.
Wanneer moet ik naar de huisarts?
Als u bij een risicogroep hoort, als de koorts langer dan 3 dagen duurt, als u na een week niet beter wordt, of als u opnieuw zieker wordt na een betere periode.
Kan ik voor een ziekteattest 1733 bellen?
Nee, de wachtdienst is er voor dringende zorg. Voor een attest neemt u contact op met uw eigen huisarts tijdens de kantooruren.
Bronnen
- Gezondheid en Wetenschap — Griep
- Gezondheid en Wetenschap — Corona (covid-19)
- Sciensano
- BCFI — Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium
Lees ook
Over de redactie: Dr. Karel Anseeuw is huisarts in Sint-Truiden en in Genk (Medpoint Sledderlo). Deze site is onafhankelijk en niet-commercieel; ze verwijst naar de officiële diensten en vervangt geen consultatie.
Dit artikel vervangt geen individueel medisch advies. Bij twijfel: bel 1733 of uw huisarts; bij alarmtekens 112. Laatste herziening: 21 oktober 2026.