21 oktober 2026 · 5 min lezen · Redactie: Dr. Karel Anseeuw, huisarts
Hooikoorts: wanneer is het wél een reden voor 1733 of 112?
Hooikoorts is vervelend, maar zelden dringend. Niezen, een lopende neus en jeukende ogen kunnen wachten tot uw huisarts open is. Toch zijn er situaties waarin hooikoorts wél een reden is om 1733 of 112 te bellen: vooral als u benauwd wordt, als u astma hebt, of bij zwelling van lippen of keel.
Bel 112
- Ernstige benauwdheid: niet meer in zinnen kunnen spreken, intrekkingen tussen de ribben, blauwe lippen, sufheid.
- Astma die niet of onvoldoende verbetert na de noodpuffer volgens uw actieplan.
- Zwelling van tong, lippen of keel, een hese of piepende stem, moeite met slikken of ademen.
- Een allergische reactie op twee of meer plaatsen tegelijk, bijvoorbeeld netelroos met benauwdheid, duizeligheid of braken (anafylaxie). Gebruik de adrenalinepen in de dij als u die hebt, en bel 112.
Bel 1733 (huisarts van wacht)
Buiten de openingsuren van uw huisarts, als het niet kan wachten:
- U wordt benauwd of ademt piepend en hebt geen gekende astma, zonder de 112-tekens hierboven.
- U hebt astma, de noodpuffer helpt, maar u hebt hem binnen enkele uren opnieuw nodig.
- Een pijnlijk rood oog met wazig zicht of lichtschuwheid: dat past niet bij hooikoorts.
- Hoge koorts en u voelt zich echt ziek: dat is geen hooikoorts.
Eigen huisarts tijdens de kantooruren
Niezen, jeukende ogen en een lopende neus zonder ademnood horen hier, niet bij 1733:
- U denkt aan hooikoorts en wilt een behandeling bespreken.
- De middelen van de apotheek helpen onvoldoende.
- U hoest of bent kortademig tijdens het pollenseizoen: misschien is er ook astma.
- U wilt weten of allergietesten of immunotherapie zinvol zijn.
Hooikoorts of verkoudheid?
Hooikoorts is een allergie voor pollen (stuifmeel) van bomen, grassen of kruiden. Het lichaam reageert op iets onschuldigs. Een verkoudheid wordt veroorzaakt door een virus. Het verschil is niet altijd duidelijk, maar deze aanwijzingen helpen:
| Kenmerk | Hooikoorts | Verkoudheid |
|---|---|---|
| Jeuk | Typisch: jeukende ogen, neus of gehemelte | Weinig of geen jeuk |
| Ogen | Tranend en jeukend, aan beide kanten | Meestal normaal |
| Keelpijn, koorts | Geen koorts | Vaak keelpijn, soms koorts |
| Verloop | Zolang er pollen zijn, erger bij droog en zonnig weer | Meestal over na een week of twee |
| Patroon | Elk jaar rond dezelfde periode | Op elk moment, vaker in de winter |
Welke pollen er in de lucht zitten, ziet u op AirAllergy van Sciensano, ook als app. Daar vindt u metingen en verwachtingen voor België.
Hooikoorts en astma
Pollen kunnen ook de longen prikkelen. Bij mensen met astma kan het pollenseizoen aanvallen uitlokken. Let op deze tekens: hoesten (vooral 's nachts), piepend ademen, een drukkend gevoel op de borst en kortademigheid bij inspanning.
- Hebt u astma? Neem uw onderhoudsmedicatie trouw, ook in het pollenseizoen. Houd uw noodpuffer bij de hand en volg uw actieplan.
- Helpt de noodpuffer niet of onvoldoende? Bel 112. Wat u meteen doet, leest u in Astma-aanval thuis: pufjes, 1733 of 112?
- Bent u benauwd zonder gekende astma? Bel uw huisarts, buiten de uren 1733. Bij alarmtekens 112.
Wat u zelf kunt doen
- Houd ramen dicht bij droog en zonnig weer, ook 's nachts. Na regen kunt u verluchten.
- Draag buiten een (zonne)bril.
- Droog uw was binnen tijdens het pollenseizoen.
- Douche en was uw haar 's avonds, zodat er minder pollen in uw bed komen.
- Maai het gras niet zelf.
- Spoel uw neus met een zoutoplossing (fysiologisch serum) van de apotheek.
Medicatie
- Antihistaminica in tablet of siroop, zoals cetirizine, zijn zonder voorschrift te koop bij de apotheek. Ze helpen tegen niezen, een lopende neus en jeukende ogen. Ze kunnen slaperig maken. Volg de dosis op de bijsluiter; voor kinderen hangt die af van de leeftijd. Vraag raad aan uw apotheker.
- Een neusspray met een corticoïd werkt goed tegen een verstopte neus. Hij werkt pas na enkele dagen en moet dagelijks gebruikt worden. Bespreek met uw huisarts of apotheker welke spray past.
- Bent u zwanger of geeft u borstvoeding? Overleg eerst met uw huisarts of apotheker.
Helpen de middelen na enkele weken nog onvoldoende? Maak dan een afspraak bij uw huisarts. Bij hardnekkige klachten kan allergietesten of immunotherapie (een behandeling die de allergie zelf afzwakt) een optie zijn.
Jeuk in de mond na fruit
Sommige mensen met hooikoorts krijgen jeuk of tintelingen in mond en keel na rauw fruit, zoals appel. Blijft het bij jeuk in de mond en verdwijnt het snel, dan bespreekt u dat met uw huisarts. Bij zwelling van tong of keel, moeite met slikken of ademen, of klachten op meerdere plaatsen in het lichaam: bel 112. Meer over ernstige reacties leest u in voedselallergie en anafylaxie.
Veelgestelde vragen
Moet ik voor hooikoorts naar de wachtpost?
Meestal niet. Niezen, een lopende neus en jeukende ogen kunnen wachten tot uw eigen huisarts open is. De apotheek van wacht kan u helpen met vrij verkrijgbare middelen. Bel 1733 of 112 enkel bij benauwdheid, zwelling of de andere tekens in dit artikel.
Hoe weet ik of het hooikoorts of een verkoudheid is?
Jeuk aan ogen, neus of gehemelte, geen koorts en klachten die elk jaar rond dezelfde periode terugkomen, wijzen op hooikoorts. Keelpijn, koorts en een verloop van een week of twee passen beter bij een verkoudheid.
Mag mijn kind antihistaminica nemen?
Er bestaan siropen voor kinderen. De dosis hangt af van leeftijd en middel: volg de bijsluiter en vraag raad aan uw apotheker. Bij jonge kinderen overlegt u best eerst met uw huisarts.
Kan hooikoorts gevaarlijk zijn?
Hooikoorts zelf zelden. Het risico zit vooral bij astma die verergert in het pollenseizoen, en bij allergische reacties met zwelling van keel of tong. Dan belt u 112.
Bronnen
Thuisarts.nl is de patiëntensite van het Nederlandse Huisartsen Genootschap (NHG); we gebruiken ze als aanvulling. Welke middelen in België zonder voorschrift te koop zijn, vraagt u best aan uw apotheker.
Over de redactie: Dr. Karel Anseeuw is huisarts in Sint-Truiden en in Genk (Medpoint Sledderlo). Deze site is onafhankelijk en niet-commercieel; ze verwijst naar de officiële diensten en vervangt geen consultatie.
Dit artikel vervangt geen individueel medisch advies. Bij twijfel: bel 1733 of uw huisarts; bij alarmtekens 112. Laatste herziening: 21 oktober 2026.