Hartkloppingen 's nachts: wanneer 112, wanneer 1733?
U wordt wakker met een bonzend, snel of onregelmatig hart. Meestal is dat onschuldig. Maar samen met bepaalde klachten is het een spoedgeval. Beslis op basis van die klachten, niet op basis van een getal op uw horloge.
Bel 112 bij:
- hartkloppingen samen met pijn of druk op de borst;
- kortademigheid of het gevoel geen lucht te krijgen;
- (bijna) flauwvallen, ook als het maar even duurde;
- verwardheid, of grauw en klam zweten;
- pijn op de borst die langer dan 15 minuten duurt, of met zweten, kortademigheid, misselijkheid of uitstraling naar arm, kaak of rug.
Bel 1733 (huisarts van wacht) als uw huisarts gesloten is en het niet kan wachten:
- hartkloppingen die niet vanzelf overgaan, zonder de 112-tekens hierboven;
- een snelle, regelmatige aanval die blijft duren. De wachtarts beslist of u een hartfilmpje (ECG) nodig hebt, eventueel op de spoed. Rijd dan niet zelf;
- u hebt gekende voorkamerfibrillatie (VKF) en voelt een nieuwe, snelle of anders aanvoelende aanval, zonder 112-tekens;
- u voelt zich ongerust of erg onwel zonder dat u weet waarom.
Eigen huisarts tijdens de kantooruren:
- korte aanvallen die vanzelf stoppen en terugkomen;
- het gevoel dat uw hart "overslaat";
- uw slimme horloge meldt een onregelmatig ritme, maar u voelt zich goed;
- controle van mogelijke oorzaken, zoals schildklier of bloedarmoede.
Wat zijn hartkloppingen?
Hartkloppingen betekent dat u uw eigen hartslag voelt: bonzen, fladderen, overslaan of racen. 's Nachts is het stil en ligt u neer. Daardoor merkt u het sneller op.
Mogelijke oorzaken
Vaak onschuldig: koffie, cola of energiedrank, alcohol, nicotine, stress en angst, slaaptekort, koorts, uitdroging of een zware maaltijd laat op de avond.
Andere oorzaken: een te snel werkende schildklier, bloedarmoede, zwangerschap, de overgang en sommige geneesmiddelen, zoals neusontstoppers of puffers. Stop nooit zelf met voorgeschreven medicatie; bespreek het met uw arts.
Ritmestoornissen van het hart:
- Extra slagen (extrasystolen): een slag die "overslaat", gevolgd door een stevige bons. Meestal onschuldig.
- Supraventriculaire tachycardie: een snelle, regelmatige hartslag die plots begint en plots stopt.
- Voorkamerfibrillatie: een onregelmatige, vaak snelle hartslag. Ze verhoogt het risico op een beroerte en moet altijd door een arts beoordeeld worden.
Een gewone hartslag zegt weinig over het gevaar. Een leek kan de pols ook moeilijk betrouwbaar tellen. Daarom kijken we naar de klachten die erbij horen.
Wat kunt u zelf doen?
Hebt u geen enkel 112-teken? Dan kunt u dit proberen:
- Ga rustig zitten of liggen en adem langzaam in en uit.
- Drink een glas water. Neem geen koffie, alcohol of energiedrank meer.
- Noteer wanneer het begon, hoe lang het duurde en of het regelmatig of onregelmatig voelde. Hebt u een slim horloge met hartfilmpje, bewaar dan de opname voor uw arts.
Vagale manoeuvre: werd bij u al supraventriculaire tachycardie vastgesteld en heeft uw arts u deze techniek aangeleerd? Dan kunt u bij een aanval zonder alarmtekens krachtig uitblazen tegen een gesloten mond en neus (persen) gedurende ongeveer 15 seconden. Doe dit niet als u pijn op de borst hebt, kortademig bent of duizelig wordt.
Masseer nooit zelf de halsslagader en druk niet op uw oogbollen.
Wie belt sneller?
Bel bij twijfel sneller (1733, of 112 bij een alarmteken) als u een hartziekte, hartfalen of een doorgemaakt hartinfarct hebt, een pacemaker of inwendige defibrillator draagt, of als er in uw familie plotse hartdood op jonge leeftijd voorkwam.
Wat gebeurt er bij de arts?
De arts vraagt hoe de aanvallen verlopen, meet bloeddruk en pols en neemt zo mogelijk een hartfilmpje (ECG). Duren de aanvallen kort, dan kan uw huisarts een registratie over 24 uur of langer laten doen en uw bloed laten nakijken, bijvoorbeeld voor schildklier en bloedarmoede.
Veelgestelde vragen
Zijn hartkloppingen 's nachts gevaarlijk?
Meestal niet. Ze worden een spoedgeval als u ook pijn op de borst, kortademigheid, (bijna) flauwvallen, verwardheid of koud zweet hebt. Bel dan 112.
Mag ik zelf naar de spoed rijden?
Niet bij alarmtekens: bel 112. U kunt onderweg onwel worden. Zonder alarmtekens belt u 1733 voor advies, en laat u zich zo nodig brengen.
Mijn horloge meldt voorkamerfibrillatie. Wat nu?
Hebt u een alarmteken, bel 112. Voelt u zich goed, maak dan een afspraak bij uw huisarts en neem de opname mee. Een horloge vervangt geen echt hartfilmpje.
Kan stress hartkloppingen geven?
Ja, zeer vaak. Toch laat u nieuwe of terugkerende hartkloppingen best één keer nakijken, zodat een ritmestoornis uitgesloten is.
Bronnen
- Gezondheid en Wetenschap — Hartritmestoornis in de voorkamers (supraventriculaire tachycardie)
- Gezondheid en Wetenschap — Voorkamerfibrillatie
- Gezondheid en Wetenschap — Hartaanval (hartinfarct)
Lees ook
Over de redactie: Dr. Karel Anseeuw is huisarts in Sint-Truiden en in Genk (Medpoint Sledderlo). Deze site is onafhankelijk en niet-commercieel; ze verwijst naar de officiële diensten en vervangt geen consultatie.
Dit artikel vervangt geen individueel medisch advies. Bij twijfel: bel 1733 of uw huisarts; bij alarmtekens 112. Laatste herziening: 21 oktober 2026.