Vlekjes die niet wegdrukken bij een kind: denk aan meningokokken en bel 112

Meningokokken zijn bacteriën die een hersenvliesontsteking (meningitis) of een bloedvergiftiging (sepsis) kunnen veroorzaken. Dat is zeldzaam, maar het kan op enkele uren levensbedreigend worden. Een typisch teken zijn kleine rode of paarse vlekjes die niet verdwijnen als u erop drukt. Wacht dan niet af.

De glastest

Druk de zijkant van een doorzichtig glas stevig op de vlekjes en kijk door het glas.

• De vlekjes verdwijnen onder de druk: dat zijn wegdrukbare vlekjes. Die passen meestal bij een onschuldige virale uitslag. Blijf uw kind wel volgen en herhaal de test.
• De vlekjes blijven zichtbaar door het glas: dat zijn niet-wegdrukbare vlekjes (puntbloedinkjes of grotere paarse vlekken). Bij een ziek kind of koorts: bel 112.

Op een donkere huid zijn vlekjes moeilijker te zien. Kijk dan ook naar de binnenkant van de oogleden, de handpalmen en de voetzolen.

Belangrijk: de glastest stelt niet gerust bij een ziek kind. Vlekjes komen soms pas laat, of helemaal niet. Is uw kind erg ziek, suf of koud aan handen en voeten, bel dan 112, ook als de vlekjes wegdrukken of als er geen vlekjes zijn.

Vroege tekens die u niet mag missen

In het begin lijkt een meningokokkeninfectie op griep of een gewone koortsziekte. Deze tekens wijzen op iets ernstigers:

• beenpijn, waardoor het kind niet wil staan of stappen;
• koude handen en voeten terwijl het kind koorts heeft;
• een bleke, grauwe of gevlekte huid;
• snel ademen of kreunen;
• sufheid, of een kind dat anders is dan anders;
• bij baby's: slecht drinken, braken, hoog of ontroostbaar huilen, slap of juist stijf zijn, een bolle fontanel, huilen bij het optillen.

Bij oudere kinderen en volwassenen komen daar vaak hoofdpijn, een stijve nek, braken en verwardheid bij.

Vertrouw op uw gevoel. Vindt u dat uw kind er zieker uitziet dan bij een gewone koorts, zeg dat dan duidelijk aan de 112-centralist of de arts.

Wat doet u terwijl u op de ambulance wacht?

• Blijf bij uw kind en houd het in het oog. Noteer wanneer de klachten begonnen.
• Reageert uw kind niet of ademt het niet normaal: volg de instructies van de 112-centralist.
• Paracetamol tegen de koorts mag, maar stel het bellen daarvoor niet uit. Geef niets te eten of te drinken aan een suf kind.
• Neem de Kids-ID of identiteitskaart en de lijst met medicatie mee als dat lukt.

In het ziekenhuis krijgt uw kind zo snel mogelijk antibiotica. Een arts die ter plaatse is, kan soms al een eerste dosis geven, maar alleen als dat het vervoer naar het ziekenhuis niet vertraagt.

Contact gehad met iemand met meningokokken?

Na een meningokokkeninfectie nemen de gezondheidsdiensten contact op met de nauwe contacten, zoals huisgenoten. Sommigen krijgen preventief een antibioticum, op voorschrift van een arts. Krijgt een contactpersoon koorts of voelt hij zich ziek, bel dan meteen een arts (buiten de kantooruren 1733) en vermeld het contact. Bij alarmtekens: 112.

Vaccinatie

Sinds juli 2023 zit in Vlaanderen een gratis vaccin tegen meningokokken van type A, C, W en Y in het basisvaccinatieschema, op de leeftijd van 15 maanden. Het vervangt het vroegere vaccin tegen type C.

Tegen type B bestaat een apart vaccin. Dat zit niet in het gratis basisschema. Vraag uw huisarts of kinderarts of het voor uw kind zinvol is.

Geen enkel vaccin beschermt tegen alle types. Ook een gevaccineerd kind met alarmtekens moet dus meteen naar het ziekenhuis.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• NICE guideline NG240: Meningitis (bacterial) and meningococcal disease: recognition, diagnosis and management. nice.org.uk
• Gezondheid en Wetenschap, Hersenvliesontsteking (meningitis) bij kinderen. gezondheidenwetenschap.be
• Gezondheid en Wetenschap, Wijziging basisvaccinatieschema voor meningokokken (2023). gezondheidenwetenschap.be

Dit artikel vervangt geen individueel medisch advies. Bij twijfel: bel 1733 of uw huisarts; bij alarmtekens 112. Laatste herziening: 21 oktober 2026.

Gerelateerde artikelen